 پوشش قوم ترکمن
هر قومي و ملتي پوششي خاص خود دارد كه ميتوان گفت معرف فرهنگ آنان ميباشد.
قوم تركمن نيز پوششي خاص خود دارد كه اين قوم اصيل را از ديگر اقوام متمايز مي كند.
جنس لباس سنتي زنان تركمن از ابريشم است كه با دستگاه ساده اي به نام تارا بافته مي شود. اين پارچه به صورت نوارهايي به رنگ قرمز و خطوط زرد مي باشد. پيراهني كه از اين نوارها دوخته مي شود ساده، بلند و قرمز رنگ است كه «كوينك » نام دارد.
امروزه لباس سنتي را اغلب با استفاده از پارچه هاي گلدار خارجي تهيه مي كنند. شلوارهاي زنان تركمن كه در زير پيراهن پوشيده مي شوند، داراي دو بخش است 1- بخش ساق تا زانو : كه از پارچه هاي رنگين گلدار يا ساده تهيه شده و 2- قسمت پاچه ي آن كه با نخهاي ابريشمي ظريف سوزن دوزي مي شوند. اين سوزن دوزي ها كه در طرحها و شكلهاي مختلف و نامهاي مخصوص مثل « شاخ قوچ، مثلث و دايره » مشاهده مي شوند، فرهنگ طايفه مخصوصي را معرفي مي كنند.
در نحوه ي پوشش هر يك از طوايف تركمن تفاوتهاي خاصي ديده مي شود، كه مي توان به وسيله آن به راحتي هريك از طوايف را از هم تميز داد. يموت ها در زمستان روي پيراهن خود نوعي بالا پوش مخملي به نام « چاپيد » با آستين هاي كوتاه و سكه دوزي شده، مي پوشند. كرته پوشش كت مانندي از جنس ابريشم تيره رنگ است كه در زمستان بر سر مي گذارند. حاشيه و قسمت پايين و طرفين كرته با نقش هايي سوزن دوزي شده اند. چربي نيز پوشش كت مانندي شبيه كرته است با اين تفاوت كه تمامي سطح آن سوزن دوزي شده است.
امروزه اين نوع پوشش در بين زنان تركمن ايران به تاريخ پيوسته و براي پوشش خود به جاي كرته از روسري هاي بلند و زيبا از جنس پشم و ابريشم به نام چارقد و يا از روسري هاي بلند حريري به نام يالق استفاده مي كنند.
كلاه و سربند در ميان تركمن ها داراي اهميت ويژه اي است. كلاه و سربند نه تنها معرف طايفه است بلكه موقعيت زنان ازدواج كرده يا دختران را مشخص مي سازد. در گذشته دختران تا زماني كه ازدواج نكرده اند از يك روسري ساده يا كلاه مخصوص دخترانه كه سوزن دوزي شده و خودي كوچك از نقره روي آن نصب شده است استفاده مي كردند. اين كلاه بوريك، طاقيه يا تاخيه نام دارد. اين كلاه را بعد از عروسي و گذاشتن تاج عروسي به خانه پدر عروس باز مي گردانند تا خواهران نوجوان او بر سر گذارند بلكه بختشان باز شود. عروس بعداز عروسي كلاهي تزيين شده بر سر مي گذارد كه يموت ها آنرا « هاواسا » يا « خساوه » و گوگلان ها « توّبي » مي نامند. روي كلاه را با روسري مي پوشانند و در بالاي آن دستمال بزرگ از حرير و يا نخ به نام « قين قاچ » مي اندازند كه يك سر آن پشت سرافتاده و با سر ديگر آن دهان را مي پوشانند كه ياشماق نام مي گيرد.
در ميان نخورها قبل از رفتن عروس به خانه شوهر تاج عروسي را كه « آلين دانگي » نام دارد و از ني هاي ريز بافته شده و بر روي آن پارچه كشيده اند و با زيور پيشاني به نام « آلين شاي » زينت يافته، بر سر عروس مي گذارند.
در ميان گوگلان ها زناني كه پا به سن مي گذارند ازكلاهي كم ارتفاع و پيشاني بندي به رنگ سياه استفاده مي كنند كه علامت تجربه است.
وقتي زني نوه اش عروسي كند اين پيشاني بند به رنگ سفيد كه نشانه احترام و بزرگي است در مي آيد.
لباس مردان در گذشته لباسي بلند ازجنس ابريشم و پشم بوده، بلندي آن تا زانو مي رسيد و به آن « دون » مي گفتند. در زير اين قبا شلوار گشادي مي پوشيدند. مردان مسن پيراهني سفيد مي پوشيده و دستار سفيد بر سر مي گذاشته اند.
بر روي اين لباس در زمستان پوستيني به نام « ايچمك » مي پوشيدند. دوختن پوستين بر عهده ي زنان بوده است. روي دون شال يا كمربند نقره مي بستند.
كلاه تركمن كه نوع مرغوب آن از پوست بره ي قره گل تهيه مي شود « تلپاق » نام دارد تركمن ها زير اين كلاه عرق چين مي پوشند كه با نقش و نگارهايي سوزن دوزي شده است.
امروزه لباس مردان تركمن تفاوت چنداني با لباس ديگر شهرنشينان ندارد، و تنها چيزي كه از گذشته ها باقي مانده كلاه تركمني است. كه آن نيز اغلب در روستا ها بر سر مي گذارند.
پوشش هر قوم و قبيله و طايفه اي در هر جاي دنيا مبيّن فرهنگ، عقيده و بطور كلي مناسبات اجتماعي افراد آن منطقه محسوب مي شود. | 
